{"id":23219,"date":"2026-05-13T19:45:45","date_gmt":"2026-05-13T17:45:45","guid":{"rendered":"https:\/\/santediabete.org\/?p=23219"},"modified":"2026-05-21T20:19:00","modified_gmt":"2026-05-21T18:19:00","slug":"nutrition-et-diabete-de-type-2-en-afrique-de-nouveaux-modules-de-formation-disponibles-pour-les-binomes-referents-diabete","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/santediabete.org\/en_en\/2026\/05\/13\/nutrition-et-diabete-de-type-2-en-afrique-de-nouveaux-modules-de-formation-disponibles-pour-les-binomes-referents-diabete\/","title":{"rendered":"Nutrition et diab\u00e8te de type 2 en Afrique : de nouveaux modules de formation disponibles pour les bin\u00f4mes r\u00e9f\u00e9rents diab\u00e8te"},"content":{"rendered":"<div class=\"fl-builder-content fl-builder-content-23236 fl-builder-template fl-builder-layout-template fl-builder-global-templates-locked\" data-post-id=\"23236\"><div class=\"fl-row fl-row-full-width fl-row-bg-photo fl-node-jf0z7o8miwu2 fl-row-custom-height fl-row-align-center fl-row-bg-overlay\" data-node=\"jf0z7o8miwu2\">\n\t<div class=\"fl-row-content-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"fl-row-content fl-row-fixed-width fl-node-content\">\n\t\t\n<div class=\"fl-col-group fl-node-oqxzmwuc274p\" data-node=\"oqxzmwuc274p\">\n\t\t\t<div class=\"fl-col fl-node-n1k5pygm7f4c fl-col-bg-color fl-col-has-cols\" data-node=\"n1k5pygm7f4c\">\n\t<div class=\"fl-col-content fl-node-content\">\n<div class=\"fl-col-group fl-node-rf6y2ezi91kt fl-col-group-nested fl-col-group-equal-height fl-col-group-align-center\" data-node=\"rf6y2ezi91kt\">\n\t\t\t<div class=\"fl-col fl-node-26kdqagmfb8h fl-col-bg-color fl-col-small\" data-node=\"26kdqagmfb8h\">\n\t<div class=\"fl-col-content fl-node-content\"><h1  class=\"fl-module fl-module-heading fl-heading fl-heading-text fl-node-23l91ewo7irc\" data-node=\"23l91ewo7irc\">\n\t\t\t<small style=\"font-weight: 100; font-size: 0.4em;\">NGO Sant\u00e9 Diab\u00e8te<\/small><br \/>\t<\/h1>\n<\/div>\n<\/div>\n\t\t\t<div class=\"fl-col fl-node-61vlnsxay9ot fl-col-bg-color fl-col-small\" data-node=\"61vlnsxay9ot\">\n\t<div class=\"fl-col-content fl-node-content\"><div  class=\"fl-module fl-module-rich-text fl-rich-text fl-node-23o6s9zygidq\" data-node=\"23o6s9zygidq\">\n\t<p>Dans le cadre du G3 Entente r\u00e9unissant l\u2019Universit\u00e9 de Montr\u00e9al, l\u2019Universit\u00e9 de Gen\u00e8ve et l\u2019Universit\u00e9 libre de Bruxelles, et en partenariat avec l\u2019ONG Sant\u00e9 Diab\u00e8te, un cours en ligne consacr\u00e9 \u00e0 la nutrition dans le diab\u00e8te de type 2 en Afrique a \u00e9t\u00e9 d\u00e9velopp\u00e9 en 2019.<\/p>\n<\/div>\n<div  class=\"fl-module fl-module-button fl-button-wrap fl-button-width-full fl-button-left fl-node-23u4o5867vei\" data-node=\"23u4o5867vei\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/santediabete.org\/en_en\/formation-nutrition\/\"  target=\"_self\"  class=\"fl-button\"  >\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"fl-button-text\">Acc\u00e9der \u00e0 la formation<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fl-row fl-row-full-width fl-row-bg-color fl-node-o8afzxyphvt3 fl-row-default-height fl-row-align-center\" data-node=\"o8afzxyphvt3\">\n\t<div class=\"fl-row-content-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"fl-row-content fl-row-fixed-width fl-node-content\">\n\t\t\n<div class=\"fl-col-group fl-node-jkelwcdgrtsb\" data-node=\"jkelwcdgrtsb\">\n\t\t\t<div class=\"fl-col fl-node-yjid5nskvpx2 fl-col-bg-color\" data-node=\"yjid5nskvpx2\">\n\t<div class=\"fl-col-content fl-node-content\"><h2  class=\"fl-module fl-module-heading fl-heading fl-heading-text fl-node-mkcvwe72l6yx\" data-node=\"mkcvwe72l6yx\">\n\t\t\tContext &amp; key figures\t<\/h2>\n<\/div>\n<\/div>\n\t<\/div>\n\n<div class=\"fl-col-group fl-node-yf8rou36mlz7\" data-node=\"yf8rou36mlz7\">\n\t\t\t<div class=\"fl-col fl-node-35xntq6k10lh fl-col-bg-color\" data-node=\"35xntq6k10lh\">\n\t<div class=\"fl-col-content fl-node-content\"><div  class=\"fl-module fl-module-rich-text fl-rich-text fl-node-acj6oqduzpt9\" data-node=\"acj6oqduzpt9\">\n\t<p>En 2025, en collaboration avec nos partenaires de l\u2019Universit\u00e9 de Montr\u00e9al et en particulier l\u2019\u00e9quipe du Pr Malek Batal, professeur de nutrition \u00e0 la Facult\u00e9 de m\u00e9decine de l\u2019Universit\u00e9 de Montr\u00e9al et directeur du Centre collaborateur de l\u2019OMS sur la transition nutritionnelle et le d\u00e9veloppement (TRANSNUT), un travail d\u2019une ann\u00e9e a \u00e9t\u00e9 men\u00e9 afin de mettre \u00e0 jour ces modules et de les adapter aux r\u00e9alit\u00e9s du terrain dans les pays d\u2019intervention de Sant\u00e9 Diab\u00e8te : le Mali, le Burkina Faso et l\u2019Union des Comores.<\/p>\n<p>Ces modules ont \u00e9t\u00e9 valid\u00e9s au d\u00e9but de l\u2019ann\u00e9e 2026. En parall\u00e8le, les points focaux du Burkina Faso, du Mali et de l'Union des Comores ont \u00e9t\u00e9 form\u00e9s dans chacun des trois pays afin d\u2019assurer le suivi des apprenants.<\/p>\n<p>Aujourd\u2019hui, le contenu de cette formation est mis \u00e0 disposition de l\u2019ensemble des bin\u00f4mes r\u00e9f\u00e9rents diab\u00e8te (m\u00e9decins et param\u00e9dicaux) du Burkina Faso, du Mali et de l'Union des Comores, dans le but de renforcer leurs comp\u00e9tences dans la prise en charge nutritionnelle du diab\u00e8te de type 2 en Afrique.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fl-row fl-row-full-width fl-row-bg-color fl-node-v948o3ia0c1g fl-row-default-height fl-row-align-center\" data-node=\"v948o3ia0c1g\">\n\t<div class=\"fl-row-content-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"fl-row-content fl-row-fixed-width fl-node-content\">\n\t\t\n<div class=\"fl-col-group fl-node-2ifrov0gepbw\" data-node=\"2ifrov0gepbw\">\n\t\t\t<div class=\"fl-col fl-node-tz7h8k5vabx2 fl-col-bg-color\" data-node=\"tz7h8k5vabx2\">\n\t<div class=\"fl-col-content fl-node-content\"><h2  class=\"fl-module fl-module-heading fl-heading fl-heading-text fl-node-x8gk3c1b5h2e\" data-node=\"x8gk3c1b5h2e\">\n\t\t\tContenu\t<\/h2>\n<\/div>\n<\/div>\n\t<\/div>\n\n<div class=\"fl-col-group fl-node-3uvj8h6k4w0d\" data-node=\"3uvj8h6k4w0d\">\n\t\t\t<div class=\"fl-col fl-node-s9pyrg5mi6vu fl-col-bg-color\" data-node=\"s9pyrg5mi6vu\">\n\t<div class=\"fl-col-content fl-node-content\"><div  class=\"fl-module fl-module-rich-text fl-rich-text fl-node-eptw2f1njzsc\" data-node=\"eptw2f1njzsc\">\n\t<p style=\"text-align: center;\">Vous pouvez acc\u00e9der \u00e0 chaque module individuellement si vous poss\u00e9dez d\u00e9j\u00e0 le code d'acc\u00e8s direct.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\t<\/div>\n\n<div class=\"fl-col-group fl-node-kt3m4xispgl5\" data-node=\"kt3m4xispgl5\">\n\t\t\t<div class=\"fl-col fl-node-pcd86vuh3jgl fl-col-bg-color\" data-node=\"pcd86vuh3jgl\">\n\t<div class=\"fl-col-content fl-node-content\"><div class=\"fl-module fl-module-accordion fl-node-48avtx1so7qu\" data-node=\"48avtx1so7qu\">\n\t<div class=\"fl-module-content fl-node-content\">\n\t\t\n<div class=\"fl-accordion fl-accordion-small fl-accordion-collapse\" >\n\t\t\t\t<div class=\"fl-accordion-item\" >\n\t\t\t\t<div class=\"fl-accordion-button\">\n\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<h2 id=\"fl-accordion-48avtx1so7qu-label-0\" class=\"fl-accordion-button-label\">A. Introduction<\/h2>\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<button type=\"button\" id=\"fl-accordion-48avtx1so7qu-icon-0\" class=\"fl-accordion-button-icon fl-accordion-button-icon-right fl-content-ui-button\" aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"fl-accordion-48avtx1so7qu-panel-0\"><i class=\"fl-accordion-button-icon fas fa-plus\"><span class=\"sr-only\">Expand<\/span><\/i><\/button>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"fl-accordion-content fl-clearfix\" role=\"region\" id=\"fl-accordion-48avtx1so7qu-panel-0\" aria-labelledby=\"fl-accordion-48avtx1so7qu-label-0\" aria-hidden=\"true\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"fl-builder-content fl-builder-content-23254 fl-builder-template fl-builder-layout-template fl-builder-global-templates-locked\" data-post-id=\"23254\"><div class=\"fl-row fl-row-full-width fl-row-bg-color fl-node-le6mprgun18z fl-row-default-height fl-row-align-center\" data-node=\"le6mprgun18z\">\n\t<div class=\"fl-row-content-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"fl-row-content fl-row-fixed-width fl-node-content\">\n\t\t\n<div class=\"fl-col-group fl-node-yfpv1wz7bksx fl-col-group-equal-height fl-col-group-align-top\" data-node=\"yfpv1wz7bksx\">\n\t\t\t<div class=\"fl-col fl-node-zsh0e5bo7icx fl-col-bg-color fl-col-small\" data-node=\"zsh0e5bo7icx\">\n\t<div class=\"fl-col-content fl-node-content\"><h2  class=\"fl-module fl-module-heading fl-heading fl-heading-text fl-node-6nr1c8a3gjde\" data-node=\"6nr1c8a3gjde\">\n\t\t\tA.<br>Introduction\t<\/h2>\n<\/div>\n<\/div>\n\t\t\t<div class=\"fl-col fl-node-6nap3sz8lq5y fl-col-bg-color\" data-node=\"6nap3sz8lq5y\">\n\t<div class=\"fl-col-content fl-node-content\"><div  class=\"fl-module fl-module-rich-text fl-rich-text fl-node-wu2x7ltzmb1y\" data-node=\"wu2x7ltzmb1y\">\n\t<p>Cette partie introductive, intitul\u00e9e \u00ab <strong>Aspects \u00e9pid\u00e9miologiques et cliniques du diab\u00e8te<\/strong> \u00bb, pose les bases de la formation en soulignant l'urgence de la situation sanitaire en Afrique. Elle d\u00e9finit les diff\u00e9rentes formes de la maladie, ses complications graves et analyse le r\u00f4le d\u00e9terminant de la transition nutritionnelle dans l'explosion du diab\u00e8te de type 2 sur le continent. \u00c0 travers l'\u00e9tude des facteurs de risque et des biomarqueurs cliniques, ce module justifie la n\u00e9cessit\u00e9 d'une intervention nutritionnelle structur\u00e9e. En pr\u00e9sentant le cadre collaboratif du projet (G3 de la Francophonie), cette introduction pr\u00e9pare les professionnels de sant\u00e9 \u00e0 une approche globale, combinant rigueur scientifique et adaptation aux contextes locaux pour am\u00e9liorer la prise en charge des patients.<\/p>\n<\/div>\n<div  class=\"fl-module fl-module-button fl-button-wrap fl-button-width-auto fl-button-left fl-node-5fmdh64wai1r\" data-node=\"5fmdh64wai1r\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/santediabete.org\/en_en\/download\/a-introduction\/\"  target=\"_self\"  class=\"fl-button\"  >\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"fl-button-text\">Acc\u00e9der au module<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"fl-accordion-item\" >\n\t\t\t\t<div class=\"fl-accordion-button\">\n\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<h2 id=\"fl-accordion-48avtx1so7qu-label-1\" class=\"fl-accordion-button-label\">B. Alimentation et sant\u00e9 : notions de base<\/h2>\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<button type=\"button\" id=\"fl-accordion-48avtx1so7qu-icon-1\" class=\"fl-accordion-button-icon fl-accordion-button-icon-right fl-content-ui-button\" aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"fl-accordion-48avtx1so7qu-panel-1\"><i class=\"fl-accordion-button-icon fas fa-plus\"><span class=\"sr-only\">Expand<\/span><\/i><\/button>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"fl-accordion-content fl-clearfix\" role=\"region\" id=\"fl-accordion-48avtx1so7qu-panel-1\" aria-labelledby=\"fl-accordion-48avtx1so7qu-label-1\" aria-hidden=\"true\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"fl-builder-content fl-builder-content-23266 fl-builder-template fl-builder-layout-template fl-builder-global-templates-locked\" data-post-id=\"23266\"><div class=\"fl-row fl-row-full-width fl-row-bg-color fl-node-lxe6pwf9v2ib fl-row-default-height fl-row-align-center\" data-node=\"lxe6pwf9v2ib\">\n\t<div class=\"fl-row-content-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"fl-row-content fl-row-fixed-width fl-node-content\">\n\t\t\n<div class=\"fl-col-group fl-node-6pu47g0dyqvm fl-col-group-equal-height fl-col-group-align-top\" data-node=\"6pu47g0dyqvm\">\n\t\t\t<div class=\"fl-col fl-node-d0mckzj9ft8y fl-col-bg-color fl-col-small\" data-node=\"d0mckzj9ft8y\">\n\t<div class=\"fl-col-content fl-node-content\"><h2  class=\"fl-module fl-module-heading fl-heading fl-heading-text fl-node-adzrcfgo7p43\" data-node=\"adzrcfgo7p43\">\n\t\t\tB.<br>Alimentation et sant\u00e9 : notions de base\t<\/h2>\n<\/div>\n<\/div>\n\t\t\t<div class=\"fl-col fl-node-cafkgmyu91h8 fl-col-bg-color\" data-node=\"cafkgmyu91h8\">\n\t<div class=\"fl-col-content fl-node-content\"><div  class=\"fl-module fl-module-rich-text fl-rich-text fl-node-xkor54iaqsh9\" data-node=\"xkor54iaqsh9\">\n\t<p>Ce premier chapitre, intitul\u00e9 \u00ab <strong>Notions de base sur l'alimentation sant\u00e9<\/strong> \u00bb , explore la complexit\u00e9 des comportements alimentaires en soulignant que le choix de nourriture est rarement un acte purement individuel, mais le r\u00e9sultat d'un syst\u00e8me d'influences allant de la biologie personnelle aux politiques mondiales. Il analyse comment la mondialisation, l'urbanisation et la publicit\u00e9 ont transform\u00e9 l'offre alimentaire en Afrique, favorisant l'acc\u00e8s aux produits transform\u00e9s. \u00c0 travers l'\u00e9tude des groupes d'aliments et des nutriments, cette section d\u00e9finit les crit\u00e8res d'une alimentation optimale et durable. Elle d\u00e9montre enfin que des interventions cibl\u00e9es \u2014 telles que les taxes sur les boissons sucr\u00e9es, les politiques agricoles locales et l'\u00e9ducation nutritionnelle \u2014 sont des leviers essentiels pour orienter les populations vers des r\u00e9gimes sains, indispensables \u00e0 la gestion du diab\u00e8te.<\/p>\n<\/div>\n<div  class=\"fl-module fl-module-button fl-button-wrap fl-button-width-auto fl-button-left fl-node-15lz8ufgdmbr\" data-node=\"15lz8ufgdmbr\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/santediabete.org\/en_en\/download\/b-alim-sante\/\"  target=\"_self\"  class=\"fl-button\"  >\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"fl-button-text\">Acc\u00e9der au module<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"fl-accordion-item\" >\n\t\t\t\t<div class=\"fl-accordion-button\">\n\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<h2 id=\"fl-accordion-48avtx1so7qu-label-2\" class=\"fl-accordion-button-label\">C. Principes de la gestion nutritionnelle du diab\u00e8te<\/h2>\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<button type=\"button\" id=\"fl-accordion-48avtx1so7qu-icon-2\" class=\"fl-accordion-button-icon fl-accordion-button-icon-right fl-content-ui-button\" aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"fl-accordion-48avtx1so7qu-panel-2\"><i class=\"fl-accordion-button-icon fas fa-plus\"><span class=\"sr-only\">Expand<\/span><\/i><\/button>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"fl-accordion-content fl-clearfix\" role=\"region\" id=\"fl-accordion-48avtx1so7qu-panel-2\" aria-labelledby=\"fl-accordion-48avtx1so7qu-label-2\" aria-hidden=\"true\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"fl-builder-content fl-builder-content-23270 fl-builder-template fl-builder-layout-template fl-builder-global-templates-locked\" data-post-id=\"23270\"><div class=\"fl-row fl-row-full-width fl-row-bg-color fl-node-t0sbn91lyaho fl-row-default-height fl-row-align-center\" data-node=\"t0sbn91lyaho\">\n\t<div class=\"fl-row-content-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"fl-row-content fl-row-fixed-width fl-node-content\">\n\t\t\n<div class=\"fl-col-group fl-node-0cw8kgxs1btp fl-col-group-equal-height fl-col-group-align-top\" data-node=\"0cw8kgxs1btp\">\n\t\t\t<div class=\"fl-col fl-node-f42mvt7ylnzc fl-col-bg-color fl-col-small\" data-node=\"f42mvt7ylnzc\">\n\t<div class=\"fl-col-content fl-node-content\"><h2  class=\"fl-module fl-module-heading fl-heading fl-heading-text fl-node-omtnaevy5ldr\" data-node=\"omtnaevy5ldr\">\n\t\t\tC.<br>Principes de la gestion nutritionnelle du diab\u00e8te\t<\/h2>\n<\/div>\n<\/div>\n\t\t\t<div class=\"fl-col fl-node-5rgxq0eotfnj fl-col-bg-color\" data-node=\"5rgxq0eotfnj\">\n\t<div class=\"fl-col-content fl-node-content\"><div  class=\"fl-module fl-module-rich-text fl-rich-text fl-node-q2y5x8onv7rj\" data-node=\"q2y5x8onv7rj\">\n\t<p>Cette deuxi\u00e8me partie, intitul\u00e9e \u00ab <strong>Les grandes lignes de la gestion nutritionnelle du diab\u00e8te<\/strong> \u00bb, pr\u00e9sente les preuves scientifiques soutenant les recommandations alimentaires pour le diab\u00e8te de type 2. \u00c0 travers l'analyse de m\u00e9ta-analyses et d'essais cliniques, elle compare l'efficacit\u00e9 de divers mod\u00e8les (m\u00e9diterran\u00e9en, v\u00e9g\u00e9tarien, pauvre en glucides, DASH, etc.) sur le contr\u00f4le glyc\u00e9mique et le risque cardiovasculaire. Le chapitre conclut qu'il n'existe pas de r\u00e9gime unique id\u00e9al, mais plut\u00f4t plusieurs options saines \u00e0 adapter selon les pr\u00e9f\u00e9rences culturelles et les ressources du patient, tout en soulignant l'importance cruciale des fibres et la n\u00e9cessit\u00e9 de personnaliser l'approche di\u00e9t\u00e9tique pour assurer une gestion durable de la maladie.<\/p>\n<\/div>\n<div  class=\"fl-module fl-module-button fl-button-wrap fl-button-width-auto fl-button-left fl-node-ycukhz7fmr16\" data-node=\"ycukhz7fmr16\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/santediabete.org\/en_en\/download\/c-grandes-lignes-gestion-nutrition\/\"  target=\"_self\"  class=\"fl-button\"  >\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"fl-button-text\">Acc\u00e9der au module<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"fl-accordion-item\" >\n\t\t\t\t<div class=\"fl-accordion-button\">\n\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<h2 id=\"fl-accordion-48avtx1so7qu-label-3\" class=\"fl-accordion-button-label\">D. Outils pratiques d\u2019\u00e9valuation et de planification nutritionnelle<\/h2>\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<button type=\"button\" id=\"fl-accordion-48avtx1so7qu-icon-3\" class=\"fl-accordion-button-icon fl-accordion-button-icon-right fl-content-ui-button\" aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"fl-accordion-48avtx1so7qu-panel-3\"><i class=\"fl-accordion-button-icon fas fa-plus\"><span class=\"sr-only\">Expand<\/span><\/i><\/button>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"fl-accordion-content fl-clearfix\" role=\"region\" id=\"fl-accordion-48avtx1so7qu-panel-3\" aria-labelledby=\"fl-accordion-48avtx1so7qu-label-3\" aria-hidden=\"true\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"fl-builder-content fl-builder-content-23274 fl-builder-template fl-builder-layout-template fl-builder-global-templates-locked\" data-post-id=\"23274\"><div class=\"fl-row fl-row-full-width fl-row-bg-color fl-node-i4ckzo31eu9j fl-row-default-height fl-row-align-center\" data-node=\"i4ckzo31eu9j\">\n\t<div class=\"fl-row-content-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"fl-row-content fl-row-fixed-width fl-node-content\">\n\t\t\n<div class=\"fl-col-group fl-node-v1in6dkeg8rh fl-col-group-equal-height fl-col-group-align-top\" data-node=\"v1in6dkeg8rh\">\n\t\t\t<div class=\"fl-col fl-node-ns6i42dam3yo fl-col-bg-color fl-col-small\" data-node=\"ns6i42dam3yo\">\n\t<div class=\"fl-col-content fl-node-content\"><h2  class=\"fl-module fl-module-heading fl-heading fl-heading-text fl-node-5yukxnqsjc2a\" data-node=\"5yukxnqsjc2a\">\n\t\t\tD.<br>Outils pratiques d\u2019\u00e9valuation et de planification nutritionnelle\t<\/h2>\n<\/div>\n<\/div>\n\t\t\t<div class=\"fl-col fl-node-0v628o5enfmc fl-col-bg-color\" data-node=\"0v628o5enfmc\">\n\t<div class=\"fl-col-content fl-node-content\"><div  class=\"fl-module fl-module-rich-text fl-rich-text fl-node-v5ctjhe2ylbd\" data-node=\"v5ctjhe2ylbd\">\n\t<p>Ce troisi\u00e8me chapitre, intitul\u00e9 \u00ab <strong>Quelques outils pratiques pour l'\u00e9valuation et la planification nutritionnelle<\/strong> \u00bb, propose une approche concr\u00e8te pour accompagner le patient diab\u00e9tique au quotidien. Il d\u00e9taille l'utilisation de mesures anthropom\u00e9triques (IMC, tour de taille) pour \u00e9valuer l'\u00e9tat nutritionnel et pr\u00e9sente des m\u00e9thodes simples pour estimer les besoins \u00e9nerg\u00e9tiques. L'accent est mis sur des outils visuels et p\u00e9dagogiques adapt\u00e9s<\/p>\n<p>au contexte africain, tels que la pyramide alimentaire, l'assiette \u00e9quilibr\u00e9e et la technique de la \u00ab danse des mains \u00bb pour estimer la taille des portions sans balance. En int\u00e9grant ces outils dans un plan d'alimentation personnalis\u00e9, cette section permet aux professionnels de sant\u00e9 de transformer les principes scientifiques en conseils pratiques et accessibles pour une gestion durable du diab\u00e8te.<\/p>\n<\/div>\n<div  class=\"fl-module fl-module-button fl-button-wrap fl-button-width-auto fl-button-left fl-node-mjh35qil42u7\" data-node=\"mjh35qil42u7\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/santediabete.org\/en_en\/download\/d-elements-pratiques-eval-nut\/\"  target=\"_self\"  class=\"fl-button\"  >\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"fl-button-text\">Acc\u00e9der au module<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"fl-accordion-item\" >\n\t\t\t\t<div class=\"fl-accordion-button\">\n\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<h2 id=\"fl-accordion-48avtx1so7qu-label-4\" class=\"fl-accordion-button-label\">E. Autoprise en charge et \u00e9ducation du patient<\/h2>\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<button type=\"button\" id=\"fl-accordion-48avtx1so7qu-icon-4\" class=\"fl-accordion-button-icon fl-accordion-button-icon-right fl-content-ui-button\" aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"fl-accordion-48avtx1so7qu-panel-4\"><i class=\"fl-accordion-button-icon fas fa-plus\"><span class=\"sr-only\">Expand<\/span><\/i><\/button>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"fl-accordion-content fl-clearfix\" role=\"region\" id=\"fl-accordion-48avtx1so7qu-panel-4\" aria-labelledby=\"fl-accordion-48avtx1so7qu-label-4\" aria-hidden=\"true\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"fl-builder-content fl-builder-content-23278 fl-builder-template fl-builder-layout-template fl-builder-global-templates-locked\" data-post-id=\"23278\"><div class=\"fl-row fl-row-full-width fl-row-bg-color fl-node-185itopu9e7g fl-row-default-height fl-row-align-center\" data-node=\"185itopu9e7g\">\n\t<div class=\"fl-row-content-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"fl-row-content fl-row-fixed-width fl-node-content\">\n\t\t\n<div class=\"fl-col-group fl-node-0ypgbrteo1ks fl-col-group-equal-height fl-col-group-align-top\" data-node=\"0ypgbrteo1ks\">\n\t\t\t<div class=\"fl-col fl-node-sa8lypnjh5d9 fl-col-bg-color fl-col-small\" data-node=\"sa8lypnjh5d9\">\n\t<div class=\"fl-col-content fl-node-content\"><h2  class=\"fl-module fl-module-heading fl-heading fl-heading-text fl-node-dobehj8kw16x\" data-node=\"dobehj8kw16x\">\n\t\t\tE.<br>Autoprise en charge et \u00e9ducation du patient\t<\/h2>\n<\/div>\n<\/div>\n\t\t\t<div class=\"fl-col fl-node-smqbotjck4gy fl-col-bg-color\" data-node=\"smqbotjck4gy\">\n\t<div class=\"fl-col-content fl-node-content\"><div  class=\"fl-module fl-module-rich-text fl-rich-text fl-node-nz594lcxfi0d\" data-node=\"nz594lcxfi0d\">\n\t<p>Cette quatri\u00e8me partie, d\u00e9di\u00e9e \u00e0 \u00ab <strong>L'accompagnement et l'\u00e9ducation th\u00e9rapeutique du patient<\/strong> \u00bb, explore les piliers fondamentaux de la prise en charge globale du diab\u00e8te de type 2. Elle d\u00e9bute par les principes de l'\u00e9ducation th\u00e9rapeutique et de l'auto-prise en charge, avant de d\u00e9tailler la d\u00e9marche structur\u00e9e du counseling nutritionnel centr\u00e9 sur le patient. Le module approfondit ensuite les th\u00e9ories du changement de comportement pour mieux lever les obstacles au quotidien, tout en int\u00e9grant des approches innovantes comme l'alimentation en pleine conscience. Enfin, il souligne l'importance cruciale de l'activit\u00e9 physique, offrant ainsi aux professionnels de sant\u00e9 un ensemble d'outils relationnels et techniques pour favoriser une gestion durable et autonome de la maladie par le patient.<\/p>\n<\/div>\n<div  class=\"fl-module fl-module-button fl-button-wrap fl-button-width-auto fl-button-left fl-node-lnefpxz67tiw\" data-node=\"lnefpxz67tiw\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/santediabete.org\/en_en\/download\/e-autoprise-en-charge\/\"  target=\"_self\"  class=\"fl-button\"  >\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"fl-button-text\">Acc\u00e9der au module<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"fl-accordion-item\" >\n\t\t\t\t<div class=\"fl-accordion-button\">\n\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<h2 id=\"fl-accordion-48avtx1so7qu-label-5\" class=\"fl-accordion-button-label\">F. Organisation des syst\u00e8mes de sant\u00e9 et int\u00e9gration de la nutrition<\/h2>\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<button type=\"button\" id=\"fl-accordion-48avtx1so7qu-icon-5\" class=\"fl-accordion-button-icon fl-accordion-button-icon-right fl-content-ui-button\" aria-expanded=\"false\" aria-controls=\"fl-accordion-48avtx1so7qu-panel-5\"><i class=\"fl-accordion-button-icon fas fa-plus\"><span class=\"sr-only\">Expand<\/span><\/i><\/button>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"fl-accordion-content fl-clearfix\" role=\"region\" id=\"fl-accordion-48avtx1so7qu-panel-5\" aria-labelledby=\"fl-accordion-48avtx1so7qu-label-5\" aria-hidden=\"true\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"fl-builder-content fl-builder-content-23281 fl-builder-template fl-builder-layout-template fl-builder-global-templates-locked\" data-post-id=\"23281\"><div class=\"fl-row fl-row-full-width fl-row-bg-color fl-node-6b2srxi90815 fl-row-default-height fl-row-align-center\" data-node=\"6b2srxi90815\">\n\t<div class=\"fl-row-content-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"fl-row-content fl-row-fixed-width fl-node-content\">\n\t\t\n<div class=\"fl-col-group fl-node-nsmwr58hbj4g fl-col-group-equal-height fl-col-group-align-top\" data-node=\"nsmwr58hbj4g\">\n\t\t\t<div class=\"fl-col fl-node-2clgy8rqs9b4 fl-col-bg-color fl-col-small\" data-node=\"2clgy8rqs9b4\">\n\t<div class=\"fl-col-content fl-node-content\"><h2  class=\"fl-module fl-module-heading fl-heading fl-heading-text fl-node-1omv6l9hxua5\" data-node=\"1omv6l9hxua5\">\n\t\t\tF.<br>Organisation des syst\u00e8mes de sant\u00e9 et int\u00e9gration de la nutrition\t<\/h2>\n<\/div>\n<\/div>\n\t\t\t<div class=\"fl-col fl-node-juzkibqt19ap fl-col-bg-color\" data-node=\"juzkibqt19ap\">\n\t<div class=\"fl-col-content fl-node-content\"><div  class=\"fl-module fl-module-rich-text fl-rich-text fl-node-vqeyhkz84bxa\" data-node=\"vqeyhkz84bxa\">\n\t<p>Ce dernier chapitre de la formation, intitul\u00e9 \u00ab <strong>Organisation des soins et syst\u00e8mes de sant\u00e9<\/strong> \u00bb, analyse les structures n\u00e9cessaires pour une gestion efficace du diab\u00e8te en Afrique \u00e0 travers trois axes compl\u00e9mentaires. Il commence par examiner le r\u00f4le global des syst\u00e8mes de sant\u00e9 face aux maladies chroniques et les d\u00e9fis du suivi m\u00e9dical \u00e0 long terme. Il explore ensuite les opportunit\u00e9s offertes par la e-Sant\u00e9 (t\u00e9l\u00e9m\u00e9decine, suivi mobile et outils num\u00e9riques) pour am\u00e9liorer la consultation et l'\u00e9ducation nutritionnelle. Enfin, le module s'appuie sur l'exemple concret de l'H\u00f4pital du Mali pour illustrer l'\u00e9volution des structures de soin, l'int\u00e9gration du conseil nutritionnel et l'utilisation d'outils locaux de mesures. L'ensemble propose une vision syst\u00e9mique visant \u00e0 optimiser la qualit\u00e9 de la prise en charge et l'autonomie du patient.<\/p>\n<\/div>\n<div  class=\"fl-module fl-module-button fl-button-wrap fl-button-width-auto fl-button-left fl-node-c2w75zjpnqm4\" data-node=\"c2w75zjpnqm4\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/santediabete.org\/en_en\/download\/f-systemes-de-sante\/\"  target=\"_self\"  class=\"fl-button\"  >\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"fl-button-text\">Acc\u00e9der au module<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fl-row fl-row-full-width fl-row-bg-color fl-node-m052zriouh9j fl-row-default-height fl-row-align-center\" data-node=\"m052zriouh9j\">\n\t<div class=\"fl-row-content-wrap\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"fl-row-content fl-row-fixed-width fl-node-content\">\n\t\t\n<div class=\"fl-col-group fl-node-bxhzrkvudn97 fl-col-group-equal-height fl-col-group-align-top\" data-node=\"bxhzrkvudn97\">\n\t\t\t<div class=\"fl-col fl-node-ryfx5cujzovw fl-col-bg-color fl-col-small\" data-node=\"ryfx5cujzovw\">\n\t<div class=\"fl-col-content fl-node-content\"><h2  class=\"fl-module fl-module-heading fl-heading fl-heading-text fl-node-k3x87hpt0b2v\" data-node=\"k3x87hpt0b2v\">\n\t\t\tLien d'acc\u00e8s\t<\/h2>\n<\/div>\n<\/div>\n\t\t\t<div class=\"fl-col fl-node-danjsflyq23z fl-col-bg-color\" data-node=\"danjsflyq23z\">\n\t<div class=\"fl-col-content fl-node-content\"><div  class=\"fl-module fl-module-button fl-button-wrap fl-button-width-full fl-button-left fl-node-ngtls2ha430d\" data-node=\"ngtls2ha430d\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/santediabete.org\/en_en\/formation-nutrition\/\"  target=\"_self\"  class=\"fl-button\"  >\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"fl-button-text\">Acc\u00e9der \u00e0 la formation<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>En 2025, Sant\u00e9 Diab\u00e8te, en partenariat avec l\u2019Universit\u00e9 de Montr\u00e9al et l\u2019\u00e9quipe du Pr Malek Batal, a engag\u00e9 un travail de mise \u00e0 jour de ses modules de formation en nutrition afin de les adapter aux r\u00e9alit\u00e9s du Mali, du Burkina Faso et de l\u2019Union des Comores. Valid\u00e9s en 2026 et accompagn\u00e9s de la formation de points focaux dans chaque pays, ces contenus sont d\u00e9sormais d\u00e9ploy\u00e9s aupr\u00e8s des professionnels de sant\u00e9 pour renforcer la prise en charge nutritionnelle du diab\u00e8te de type 2. <\/p>","protected":false},"author":15,"featured_media":23221,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"tpl-full-width.php","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-23219","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-actu"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Nutrition et diab\u00e8te de type 2 en Afrique : de nouveaux modules de formation disponibles pour les bin\u00f4mes r\u00e9f\u00e9rents diab\u00e8te &#8211; Sant\u00e9 Diab\u00e8te<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Sant\u00e9 Diab\u00e8te d\u00e9ploie en 2026 de nouveaux modules de formation en nutrition adapt\u00e9s au Mali, Burkina Faso et aux Comores pour am\u00e9liorer la prise en charge du diab\u00e8te de type 2.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/santediabete.org\/en_en\/2026\/05\/13\/nutrition-et-diabete-de-type-2-en-afrique-de-nouveaux-modules-de-formation-disponibles-pour-les-binomes-referents-diabete\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Nutrition et diab\u00e8te de type 2 en Afrique : de nouveaux modules de formation disponibles pour les bin\u00f4mes r\u00e9f\u00e9rents diab\u00e8te &#8211; Sant\u00e9 Diab\u00e8te\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Sant\u00e9 Diab\u00e8te d\u00e9ploie en 2026 de nouveaux modules de formation en nutrition adapt\u00e9s au Mali, Burkina Faso et aux Comores pour am\u00e9liorer la prise en charge du diab\u00e8te de type 2.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/santediabete.org\/en_en\/2026\/05\/13\/nutrition-et-diabete-de-type-2-en-afrique-de-nouveaux-modules-de-formation-disponibles-pour-les-binomes-referents-diabete\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Sant\u00e9 Diab\u00e8te\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/ONGSantDiabte\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-05-13T17:45:45+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-05-21T18:19:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/santediabete.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Capture-deecran-2026-05-05-aE-12.27.00.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"856\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"562\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Nina Tousch\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@ongsantdiabte\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@ongsantdiabte\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Nina Tousch\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"1 minute\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/santediabete.org\\\/2026\\\/05\\\/13\\\/nutrition-et-diabete-de-type-2-en-afrique-de-nouveaux-modules-de-formation-disponibles-pour-les-binomes-referents-diabete\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/santediabete.org\\\/2026\\\/05\\\/13\\\/nutrition-et-diabete-de-type-2-en-afrique-de-nouveaux-modules-de-formation-disponibles-pour-les-binomes-referents-diabete\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Nina Tousch\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/santediabete.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/05b828b3280ae06db55166e4862867f0\"},\"headline\":\"Nutrition et diab\u00e8te de type 2 en Afrique : de nouveaux modules de formation disponibles pour les bin\u00f4mes r\u00e9f\u00e9rents diab\u00e8te\",\"datePublished\":\"2026-05-13T17:45:45+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-21T18:19:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/santediabete.org\\\/2026\\\/05\\\/13\\\/nutrition-et-diabete-de-type-2-en-afrique-de-nouveaux-modules-de-formation-disponibles-pour-les-binomes-referents-diabete\\\/\"},\"wordCount\":28,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/santediabete.org\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/santediabete.org\\\/2026\\\/05\\\/13\\\/nutrition-et-diabete-de-type-2-en-afrique-de-nouveaux-modules-de-formation-disponibles-pour-les-binomes-referents-diabete\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/santediabete.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Capture-deecran-2026-05-05-aE-12.27.00.png?fit=856%2C562&ssl=1\",\"articleSection\":[\"Actu\"],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/santediabete.org\\\/2026\\\/05\\\/13\\\/nutrition-et-diabete-de-type-2-en-afrique-de-nouveaux-modules-de-formation-disponibles-pour-les-binomes-referents-diabete\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/santediabete.org\\\/2026\\\/05\\\/13\\\/nutrition-et-diabete-de-type-2-en-afrique-de-nouveaux-modules-de-formation-disponibles-pour-les-binomes-referents-diabete\\\/\",\"name\":\"Nutrition et diab\u00e8te de type 2 en Afrique : de nouveaux modules de formation disponibles pour les bin\u00f4mes r\u00e9f\u00e9rents diab\u00e8te &#8211; Sant\u00e9 Diab\u00e8te\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/santediabete.org\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/santediabete.org\\\/2026\\\/05\\\/13\\\/nutrition-et-diabete-de-type-2-en-afrique-de-nouveaux-modules-de-formation-disponibles-pour-les-binomes-referents-diabete\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/santediabete.org\\\/2026\\\/05\\\/13\\\/nutrition-et-diabete-de-type-2-en-afrique-de-nouveaux-modules-de-formation-disponibles-pour-les-binomes-referents-diabete\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/santediabete.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Capture-deecran-2026-05-05-aE-12.27.00.png?fit=856%2C562&ssl=1\",\"datePublished\":\"2026-05-13T17:45:45+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-21T18:19:00+00:00\",\"description\":\"Sant\u00e9 Diab\u00e8te d\u00e9ploie en 2026 de nouveaux modules de formation en nutrition adapt\u00e9s au Mali, Burkina Faso et aux Comores pour am\u00e9liorer la prise en charge du diab\u00e8te de type 2.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/santediabete.org\\\/2026\\\/05\\\/13\\\/nutrition-et-diabete-de-type-2-en-afrique-de-nouveaux-modules-de-formation-disponibles-pour-les-binomes-referents-diabete\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/santediabete.org\\\/2026\\\/05\\\/13\\\/nutrition-et-diabete-de-type-2-en-afrique-de-nouveaux-modules-de-formation-disponibles-pour-les-binomes-referents-diabete\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/santediabete.org\\\/2026\\\/05\\\/13\\\/nutrition-et-diabete-de-type-2-en-afrique-de-nouveaux-modules-de-formation-disponibles-pour-les-binomes-referents-diabete\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/santediabete.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Capture-deecran-2026-05-05-aE-12.27.00.png?fit=856%2C562&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/santediabete.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Capture-deecran-2026-05-05-aE-12.27.00.png?fit=856%2C562&ssl=1\",\"width\":856,\"height\":562},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/santediabete.org\\\/2026\\\/05\\\/13\\\/nutrition-et-diabete-de-type-2-en-afrique-de-nouveaux-modules-de-formation-disponibles-pour-les-binomes-referents-diabete\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/santediabete.org\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Nutrition et diab\u00e8te de type 2 en Afrique : de nouveaux modules de formation disponibles pour les bin\u00f4mes r\u00e9f\u00e9rents diab\u00e8te\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/santediabete.org\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/santediabete.org\\\/\",\"name\":\"ONG Sante Diab\u00e8te\",\"description\":\"Innover ensemble pour lutter contre le diab\u00e8te en Afrique\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/santediabete.org\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/santediabete.org\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/santediabete.org\\\/#organization\",\"name\":\"ONG Sant\u00e9 Diab\u00e8te\",\"url\":\"https:\\\/\\\/santediabete.org\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/santediabete.org\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/santediabete.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/05\\\/santediabete-logo.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/santediabete.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/05\\\/santediabete-logo.png\",\"width\":311,\"height\":66,\"caption\":\"ONG Sant\u00e9 Diab\u00e8te\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/santediabete.org\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/ONGSantDiabte\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/ongsantdiabte\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/santediabeteofficiel\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/company\\\/ngo-sant\u00e9-diab\u00e8te\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCTjyy-p0F6FSXjJ54nLXdVA\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/santediabete.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/05b828b3280ae06db55166e4862867f0\",\"name\":\"Nina Tousch\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/ce9162cdc248c39f2498dea5ed6646ff4851b12910bab170497f927b52573a0e?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/ce9162cdc248c39f2498dea5ed6646ff4851b12910bab170497f927b52573a0e?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/ce9162cdc248c39f2498dea5ed6646ff4851b12910bab170497f927b52573a0e?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Nina Tousch\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/santediabete.org\\\/en_en\\\/author\\\/nina-tousch\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Nutrition et diab\u00e8te de type 2 en Afrique : de nouveaux modules de formation disponibles pour les bin\u00f4mes r\u00e9f\u00e9rents diab\u00e8te &#8211; Sant\u00e9 Diab\u00e8te","description":"Sant\u00e9 Diab\u00e8te d\u00e9ploie en 2026 de nouveaux modules de formation en nutrition adapt\u00e9s au Mali, Burkina Faso et aux Comores pour am\u00e9liorer la prise en charge du diab\u00e8te de type 2.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/santediabete.org\/en_en\/2026\/05\/13\/nutrition-et-diabete-de-type-2-en-afrique-de-nouveaux-modules-de-formation-disponibles-pour-les-binomes-referents-diabete\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"Nutrition et diab\u00e8te de type 2 en Afrique : de nouveaux modules de formation disponibles pour les bin\u00f4mes r\u00e9f\u00e9rents diab\u00e8te &#8211; Sant\u00e9 Diab\u00e8te","og_description":"Sant\u00e9 Diab\u00e8te d\u00e9ploie en 2026 de nouveaux modules de formation en nutrition adapt\u00e9s au Mali, Burkina Faso et aux Comores pour am\u00e9liorer la prise en charge du diab\u00e8te de type 2.","og_url":"https:\/\/santediabete.org\/en_en\/2026\/05\/13\/nutrition-et-diabete-de-type-2-en-afrique-de-nouveaux-modules-de-formation-disponibles-pour-les-binomes-referents-diabete\/","og_site_name":"Sant\u00e9 Diab\u00e8te","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/ONGSantDiabte\/","article_published_time":"2026-05-13T17:45:45+00:00","article_modified_time":"2026-05-21T18:19:00+00:00","og_image":[{"width":856,"height":562,"url":"https:\/\/santediabete.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Capture-deecran-2026-05-05-aE-12.27.00.png","type":"image\/png"}],"author":"Nina Tousch","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@ongsantdiabte","twitter_site":"@ongsantdiabte","twitter_misc":{"Written by":"Nina Tousch","Estimated reading time":"1 minute"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/santediabete.org\/2026\/05\/13\/nutrition-et-diabete-de-type-2-en-afrique-de-nouveaux-modules-de-formation-disponibles-pour-les-binomes-referents-diabete\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/santediabete.org\/2026\/05\/13\/nutrition-et-diabete-de-type-2-en-afrique-de-nouveaux-modules-de-formation-disponibles-pour-les-binomes-referents-diabete\/"},"author":{"name":"Nina Tousch","@id":"https:\/\/santediabete.org\/#\/schema\/person\/05b828b3280ae06db55166e4862867f0"},"headline":"Nutrition et diab\u00e8te de type 2 en Afrique : de nouveaux modules de formation disponibles pour les bin\u00f4mes r\u00e9f\u00e9rents diab\u00e8te","datePublished":"2026-05-13T17:45:45+00:00","dateModified":"2026-05-21T18:19:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/santediabete.org\/2026\/05\/13\/nutrition-et-diabete-de-type-2-en-afrique-de-nouveaux-modules-de-formation-disponibles-pour-les-binomes-referents-diabete\/"},"wordCount":28,"publisher":{"@id":"https:\/\/santediabete.org\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/santediabete.org\/2026\/05\/13\/nutrition-et-diabete-de-type-2-en-afrique-de-nouveaux-modules-de-formation-disponibles-pour-les-binomes-referents-diabete\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/santediabete.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Capture-deecran-2026-05-05-aE-12.27.00.png?fit=856%2C562&ssl=1","articleSection":["Actu"],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/santediabete.org\/2026\/05\/13\/nutrition-et-diabete-de-type-2-en-afrique-de-nouveaux-modules-de-formation-disponibles-pour-les-binomes-referents-diabete\/","url":"https:\/\/santediabete.org\/2026\/05\/13\/nutrition-et-diabete-de-type-2-en-afrique-de-nouveaux-modules-de-formation-disponibles-pour-les-binomes-referents-diabete\/","name":"Nutrition et diab\u00e8te de type 2 en Afrique : de nouveaux modules de formation disponibles pour les bin\u00f4mes r\u00e9f\u00e9rents diab\u00e8te &#8211; Sant\u00e9 Diab\u00e8te","isPartOf":{"@id":"https:\/\/santediabete.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/santediabete.org\/2026\/05\/13\/nutrition-et-diabete-de-type-2-en-afrique-de-nouveaux-modules-de-formation-disponibles-pour-les-binomes-referents-diabete\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/santediabete.org\/2026\/05\/13\/nutrition-et-diabete-de-type-2-en-afrique-de-nouveaux-modules-de-formation-disponibles-pour-les-binomes-referents-diabete\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/santediabete.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Capture-deecran-2026-05-05-aE-12.27.00.png?fit=856%2C562&ssl=1","datePublished":"2026-05-13T17:45:45+00:00","dateModified":"2026-05-21T18:19:00+00:00","description":"Sant\u00e9 Diab\u00e8te d\u00e9ploie en 2026 de nouveaux modules de formation en nutrition adapt\u00e9s au Mali, Burkina Faso et aux Comores pour am\u00e9liorer la prise en charge du diab\u00e8te de type 2.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/santediabete.org\/2026\/05\/13\/nutrition-et-diabete-de-type-2-en-afrique-de-nouveaux-modules-de-formation-disponibles-pour-les-binomes-referents-diabete\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/santediabete.org\/2026\/05\/13\/nutrition-et-diabete-de-type-2-en-afrique-de-nouveaux-modules-de-formation-disponibles-pour-les-binomes-referents-diabete\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/santediabete.org\/2026\/05\/13\/nutrition-et-diabete-de-type-2-en-afrique-de-nouveaux-modules-de-formation-disponibles-pour-les-binomes-referents-diabete\/#primaryimage","url":"https:\/\/i0.wp.com\/santediabete.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Capture-deecran-2026-05-05-aE-12.27.00.png?fit=856%2C562&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/santediabete.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Capture-deecran-2026-05-05-aE-12.27.00.png?fit=856%2C562&ssl=1","width":856,"height":562},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/santediabete.org\/2026\/05\/13\/nutrition-et-diabete-de-type-2-en-afrique-de-nouveaux-modules-de-formation-disponibles-pour-les-binomes-referents-diabete\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/santediabete.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Nutrition et diab\u00e8te de type 2 en Afrique : de nouveaux modules de formation disponibles pour les bin\u00f4mes r\u00e9f\u00e9rents diab\u00e8te"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/santediabete.org\/#website","url":"https:\/\/santediabete.org\/","name":"ONG Sante Diab\u00e8te","description":"Innover ensemble pour lutter contre le diab\u00e8te en Afrique","publisher":{"@id":"https:\/\/santediabete.org\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/santediabete.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/santediabete.org\/#organization","name":"NGO Sant\u00e9 Diab\u00e8te","url":"https:\/\/santediabete.org\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/santediabete.org\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/santediabete.org\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/santediabete-logo.png","contentUrl":"https:\/\/santediabete.org\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/santediabete-logo.png","width":311,"height":66,"caption":"ONG Sant\u00e9 Diab\u00e8te"},"image":{"@id":"https:\/\/santediabete.org\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/ONGSantDiabte\/","https:\/\/x.com\/ongsantdiabte","https:\/\/www.instagram.com\/santediabeteofficiel\/","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/ngo-sant\u00e9-diab\u00e8te\/","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCTjyy-p0F6FSXjJ54nLXdVA"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/santediabete.org\/#\/schema\/person\/05b828b3280ae06db55166e4862867f0","name":"Nina Tousch","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ce9162cdc248c39f2498dea5ed6646ff4851b12910bab170497f927b52573a0e?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ce9162cdc248c39f2498dea5ed6646ff4851b12910bab170497f927b52573a0e?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ce9162cdc248c39f2498dea5ed6646ff4851b12910bab170497f927b52573a0e?s=96&d=mm&r=g","caption":"Nina Tousch"},"url":"https:\/\/santediabete.org\/en_en\/author\/nina-tousch\/"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/santediabete.org\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Capture-deecran-2026-05-05-aE-12.27.00.png?fit=856%2C562&ssl=1","jetpack-related-posts":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/santediabete.org\/en_en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23219","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/santediabete.org\/en_en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/santediabete.org\/en_en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/santediabete.org\/en_en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/santediabete.org\/en_en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23219"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/santediabete.org\/en_en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23219\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23306,"href":"https:\/\/santediabete.org\/en_en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23219\/revisions\/23306"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/santediabete.org\/en_en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23221"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/santediabete.org\/en_en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23219"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/santediabete.org\/en_en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23219"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/santediabete.org\/en_en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23219"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}